Booqashada Taariikhiga ah ee Madaxweynaha Soomaaliya ee Waqooyi Galbeed (SSC-Khaatumo) iyo Doorka Gobolku ku Leeyahay Midnimada Qaranka Booqashada Madaxweyne Xasan Sheekh

1

Booqashada Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee magaalada Las Canood waa dhacdo si weyn u iftiimisay marxalad cusub oo ku saabsan mustaqbalka gobolka SSC (Sool, Sanaag iyo Cayn), midnimada Soomaaliya, iyo sidii loo xalin lahaa khilaafaadkii siyaasadeed ee muddooyinkii dambe ka jiray Waqooyi.

Madaxweynaha ayaa noqday madaxweynihii ugu horreeyay muddo dheer ee booqda Las Canood, taas oo astaan u ah in dowladda federaalka ay aqoonsan tahay SSC-Khaatumo sidii maamul cusub oo ka tirsan nidaamka federaalka Soomaaliya, kadib markay bulshada deegaanka si cad u diideen maamulkii Somaliland.

TAARIIKHDA GOBOL XUDUN U AH MIDNIMADA SOOMAALIYEED

Gobollada Waqooyi Galbeed (SSC) waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku dhisan:

  1. halgankii Daraawiishta ee Sayid Maxamed Cabdulle Xasan
  2. iska caabinta gumeystihii Ingiriiska
  3. taageerada midowgii 1960 ee Soboolka Soomaaliyeed
  4. ilaalinta isku duubnida shacabka Soomaaliyeed

Deegaankan wuxuu ahaa xarun muhiim ah oo Daraawiish ka dagaallamaan, Taleexna waxay ahayd caasimaddii Daraawiishta muddo dheer. Dadka deegaanka waxa ay qiimo weyn u hayaan fikradda Soomaali mideysan, taas oo ka soo bilaabatay halgankii gumeysiga illaa maalmaha maanta.

DAGAALKII LAASCAANOOD HALGANKII MIDNIMADA SOOMAALIYEED

Sanadihii 2022–2023, Las Canood waxay gashay xaalad colaadeed kadib mudaaharaadad ka bilowday magaalada oo ka dhan ahaa maamulka Somaliland. Arrintaasi waxay isu beddeshay dagaal culus oo sababay:

  1. Barakac kumannaan qoys
  2. Burbur hantiyadeed
  3. Dhimasho iyo dhaawac
  4. Hakad dhaqaale
  5. Kala go’ bulshada

Ugu dambeyntii, qaab dhismeed siyaasadeed oo cusub ayaa ka soo baxay gumaca dagaalka: SSC-Khaatumo, oo ku dhawaaqday in ay si toos ah uga tirsan tahay Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Waa muhiim in la fahmo in dagaalkaasi ahaa Soomaali vs Somali, ee uusan ahayn dagaal dal shisheeye ku lug leeyahay, laakiin uu ahaa halgan siyaasadeed oo ku saabsan:

  1. Matalaadda shacabka
  2. maamulka deegaanka
  3. Iyo midnimada qaranka

Ka Hor Imaanshaha Sheegashada Somaliland iyo Aqoonsiga Shisheeye

Somaliland waa maamul si iskood ah ugu dhawaaqay madaxbannaani sanadkii 1991, balse:

  1. Ma aha dal ay aqoonsan yihiin dalalka UN-ta ku jira
  2. Ma jirto aqoonsi rasmi ah oo Israel ama dal kale siiyay Somaliland

Sheegashooyinka noocaas ah badanaa waxay ku badan yihiin baraha bulshada, balse xaqiiqdu taas ma muujiso

Sidaa darteed, SSC ma aysan difaacin modnimadda ummada Somaliyeed waxay deegaan kooda ka saartay Koox “pro-Israeli ah” oo khatar ku ah dalka, Wadamada Islaamka iyo gobolka geeska Africa dhamaantood, iyagoo ka hor imaaday:

  1. Sheegashada Somaliland ee madaxbannaanida
  2. Isku daygii in deegaanka lagu hago rabitaanka Hargeysa
  3. kala goynta midnimada Soomaaliyeed

Bulshada SSC waxay difaacday aragtidooda ku aaddan dastuurka Soomaaliya iyo sharcinimada maamulka dalka.

SSC IYO QADIYADA FALASTIIN

Markii ay soo baxeen warar ku saabsan xiriirka Somaliland iyo dalal shisheeye, SSC-Khaatumo si cad ayay u muujiyeen mowqifkooda:

  1. Taageero buuxda oo loo hayo qadiyadda Falastiin
  2. Ka soo horjeedidda cadaalad-darrooyinka lagu hayo shacabka Falastiin
  3. Taageero Islaami iyo bini’aadamnimo

Arrintani waxay xoojisay dareenka gobolka ee ah in midnimada Muslimiinta iyo midnimada Soomaalida ay yihiin laba tiir oo aan la kala reebi karin.

MIDNIMADA QARANKA KA HOR QABIIL

In kasta oo SSC iyo Puntland ay wadaagaan:

xiriir dhaqan iyo bulsho (gaar ahaan beelaha Harti)

  1. isku xirnaansho juqraafi
  2. iskaashi amni
  3. Haddana markii Puntland isku dhacday Dowladda Federaalka (2024–2025), waxay dooratay in ay gooni u dhaqanto oo aysan ka qeybgelin shirarka federaalka.
  4. SSC waxay doorteen jid kale:
  5. waxay ka qayb galeen wadahadallada federaalka
  6. waxay raaceen dastuurka iyo nidaamka dowladnimada
  7. waxay diideen in lagu xiro qabiil

Taasi waxay siisay SSC sumcad ah in ay yihiin:

“Maamul dadka ka matala kana shaqeeya midnimada qaranka, ee aanu ku shaqayn qabiil.”

Booqashadii Xasan Sheekh: Astaan Midnimo

Booqashada Madaxweyne Xasan Sheekh ee Las Canood waxay lahayd dhowr fariimood oo muhiim ah:

  1. Acknowledgement siyaasadeed oo rasmi ah oo SSC ah
  2. Xaqiijin in deegaanka ka tirsan yahay dowladda dhexe
  3. In dib loo dhiso xiriirka Waqooyi iyo Federaalka
  4. In aan la aqbali doonin kala goyn dhuleed
  5. In SSC ay yihiin laf dhabarta midnimada

Booqashadani waxay u muuqatay in Dowladda Federaalka ay rabto:

  1. in ay dib u mideyso Waqooyi iyo Koonfur
  2. in ay xalliso khilaafaadka taagan
  3. in ay ku beddesho colaad wadahadal iyo sharci

GUNAANAD

SSC-Khaatumo waxay maanta ku jirtaa meel siyaasadeed oo aad u muhiim ah. Waxay matalaan:

  1. Halgan taariikhi ah oo ka dhan ah gumeystaha
  2. Diidmo kala goyn dal
  3. Taageerada Falastiin
  4. Ka hor imaanshaha aqoonsiyada sharci-darrada ah
  5. Dhisma federaal sharci ah
  6. Midnimo Soomaaliyeed oo ku saleysan dastuur

Halka Puntland ay qaadatay jid gooni u soocan, SSC waxay u dhaqaaqeen dhanka:

dastuurka, dowladnimada iyo midnimada qaranka.

Taasi waxay ka dhigeysaa SSC tusaale ku saabsan sida Soomaali la isku hayn karo, marka la eego:

  1. Xaq
  2. Sharci
  3. iyo cadaalad