Siyaasadda Soomaaliya ayaa sanado badan ku jirtay marxalad adag oo ay saameeyeen khilaafaad gudaha ah, cadaadis dibadeed iyo isbeddello gobolka ka dhacaya. Puntland oo ka mid ah maamul-goboleedyada dalka ayaa mararka qaar lagu dhaliilo inay door ku leedahay kala duwanaanta aragtida ku saabsan midnimada iyo jihada siyaasadeed ee Soomaaliya.
Waxaa jiray hadallo iyo tallaabooyin siyaasadeed oo ka imanayay Somaliland, oo ku saabsan raadinta aqoonsi dibadeed. Arrinta taageerada dibadeed iyo xiriirrada ay la leedahay dalal shisheeye ayaa noqotay mid dood ka dhalisa gudaha Soomaaliya, maadaama ay saameyn ku yeelan karto xiriirka u dhexeeya maamulada iyo dowladda federaalka, isla markaana ay kor u qaaddo su’aasha ku saabsan mustaqbalka midnimada dalka.
Arrintan ayaa la xiriirta sidoo kale eedeymo siyaasadeed oo sheegaya in Puntland ay xiriir dhow la leedahay dalal ka tirsan Khaliijka, gaar ahaan Imaaraadka Carabta, taas oo dadka qaarkood ku doodaan inay saameyn ku leedahay go’aannada gudaha. Xiriirrada dekedaha, maalgashiga iyo heshiisyada ammaanka ee ka socda xeebaha Geeska Afrika ayaa noqday kuwo muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah, taas oo Soomaaliya ka dhigaysa goob xiiso leh oo siyaasadeed.
Isbeddellada ku aaddan xiriirka qaar ka mid ah dalalka Khaliijka iyo Israel ayaa sii xoojiyay doodda ku saabsan geopolitics-ka gobolka. Dekedda Berbera ee Somaliland iyo maalgashiga Imaaraadka ee Puntland iyo Somaliland ayaa noqday kuwa lagu xiro siyaasadda ballaaran ee gobolka oo ay ku lug leeyihiin istiraatiijiyado ganacsi, ciidan iyo difaac. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa marar badan muujisay inay ka soo horjeedo heshiisyada qaarkood, iyadoo ku andacoonaysa inay wiiqayaan danaha qaranka Soomaaliyeed.
Shacabka Puntland ayaa lagu yaqaanaa inay yihiin bulsho taariikhi ahaan door weyn ku leh halgankii dowladnimada iyo midnimada Soomaaliya. Warbixinno soo baxay ayaa tilmaamaya in gudaha Puntland laftiisa ay ka jiraan aragtiyo kala duwan oo ku saabsan jihada siyaasadeed ee maamulka, iyadoo qaar ka mid ah shacabka iyo ciidamada la sheegay inay ka muujinayaan dhaleeceyn ama kala duwanaansho siyaasadeed, si ay u difaacaan midnimada iyo rabitaanka guud ee shacabka Soomaaliyeed.
Mustaqbalka siyaasadda Soomaaliya wuxuu ku xiran yahay sida loo maareeyo xiriirka u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamul-goboleedyada, iyo sidoo kale xiriirka dalalka gobolka iyo kuwa caalamka. Soomaaliya waxay u baahan tahay wadahadal qaran, dib-u-heshiisiin iyo siyaasad waafaqsan danaha guud, si looga gudbo khilaafaadka gudaha oo loo helo waddo lagu xoojin karo dowladnimada iyo midnimada ummadda.